Trafik cezasına itiraz — 15 gün ve sulh ceza hâkimliği

Kısaca

• Trafik idari para cezasına, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde itiraz edilir. Bu süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27/1).
• İtiraz yeri sulh ceza hâkimliğidir. Kanun metninde hâlâ "sulh ceza mahkemesi" yazar; sulh ceza hâkimlikleri 2014'te 6545 sayılı Kanun'la kuruldu (5235 sayılı Kanun m. 10) ve trafik cezasına itirazlara bugün onlar bakar (örnek: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/20329, K. 2021/15984).
• Ceza bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır. Cezayı ödemek itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m. 17/6, KTK m. 115).
• 15.000 ₺ dahil cezalarda hâkimliğin kararı kesindir (Kabahatler Kanunu m. 28/10).

Süre ne zaman başlar?

On beş günlük süre, ceza kararının size tebliğ edildiği ya da yüzünüze karşı bildirildiği (tefhim) günden başlar (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Yol kenarında düzenlenip size verilen tutanakta süre o gün işlemeye başlar.

Sürücüsü tespit edilemeyen araçlara plakaya göre ceza yazılır. Bu cezalar trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir. Posta ile tebliğ edilemeyen tutanaklar tahsil dairesinde ilan edilir ve ilandan sonraki otuzuncu gün tebliğ yapılmış sayılır (KTK m. 116).

Süreyi hastalık ya da doğal afet gibi elinizde olmayan bir sebeple (mücbir sebep) kaçırdıysanız, bu sebep ortadan kalktıktan sonra 7 gün içinde başvurabilirsiniz. Bu başvuru cezanın kesinleşmesini engellemez; ancak hâkim cezanın yerine getirilmesini durdurabilir (Kabahatler Kanunu m. 27/2).

Nasıl başvurulur?

• Başvuruyu siz, kanuni temsilciniz ya da avukatınız dilekçeyle yapar. Dilekçe iki nüsha verilir (Kabahatler Kanunu m. 27/3).
• Dilekçede cezaya ilişkin bilgileri (tutanağın tarihi ve numarası gibi) ve itirazınızı destekleyen delilleri açıkça gösterin. Süreyi mücbir sebeple kaçırdıysanız bunu belgeleriyle yazın (Kabahatler Kanunu m. 27/4).
• Delil olarak fotoğraf, kamera kaydı, tanık ya da aracın o saatte başka yerde olduğunu gösteren kayıt sunulabilir. Hâkim tanık dinleyebilir, bilirkişi incelemesi ve keşif yaptırabilir (Kabahatler Kanunu m. 28/5).

İtirazdan sonra ne olur?

1. Hâkim önce sürenin geçip geçmediğine ve yetkiye bakar. Süresinde yapılmayan başvuru reddedilir (Kabahatler Kanunu m. 28/1).
2. Başvuru usulden kabul edilirse dilekçeniz cezayı veren kuruma gönderilir. Kurum 15 gün içinde cevap verir ve işlem dosyasını gönderir. Cevap dilekçesi size de tebliğ edilir (m. 28/2–4).
3. Hâkim gerek görürse ya da siz isterseniz tarafları belli bir gün dinler. Mazeretsiz gelmemeniz, yokluğunuzda karar verilmesine engel değildir (m. 28/4).
4. Karar ya başvurunun reddi ya da cezanın kaldırılmasıdır. Kanunda alt ve üst sınırı gösterilen cezalarda hâkim miktarı değiştirebilir (m. 28/8–9).

15.000 ₺ dahil cezalarda bu karar kesindir (m. 28/10). Daha yüksek cezalarda karara, tebliğden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre itiraz edilebilir; itiraz dosya üzerinden incelenir (m. 29).

Ödeme ve indirim

• Ceza yerinde ödenmediyse tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir (KTK m. 115).
• Bu süre içinde yapılan ödemede %25 indirim uygulanır. Ödeme, karara karşı başvuru hakkını etkilemez (Kabahatler Kanunu m. 17/6). Yani hem indirimden yararlanıp hem de 15 gün içinde itiraz edebilirsiniz.
• Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay %5 faiz eklenir; ay kesirleri tam ay sayılır. Faizle birlikte tutar cezanın iki katını geçemez. Ödenmeyen ceza 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilir (KTK m. 115).
• Ödeme vergi dairelerine, muhasebe birimlerine, yetkilendirilmiş bankalara ve PTT'ye yapılabilir. Cezayı yazan görevli tahsilat yapamaz (KTK m. 115).

Dayanak

• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6, 27, 28, 29
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 115, 116
• 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m. 10